ANKARA - BHA
“Başkentin Ortak Akıl Platformu” Ankara Kent Konseyi (AKK) ilgiyle takip edilen serisi Ankara’ya İz Bırakanlar serisi eşliğinde okuyucularını tarihsel yolculuğa çıkartmaya ve onları Türkiye’nin değerleriyle bir araya getirmeye devam ediyor. Ülkenin tarihsel hafızasına ışık tutan serinin yeni konusu; bir milletin iradesi, bir Cumhuriyetin hafızası; II. TBMM Binası Cumhuriyet Müzesi oldu.
Bazı binalar tarihe tanıklık eder, bazıları ise tarihin yazıldığı yere dönüşür. Bazı salonlarda konuşma yapılır, bazı salonlarda kararlar alınır. Bazı salonlar vardır ki duvarları yalnızca sesi değil, bir milletin geleceğini şekillendiren iradeyi taşır. Ankara’nın kalbinde yer alan II. TBMM Binası Cumhuriyet müzesi işte bu tanıma uyan bir yer. Bugün Cumhuriyet Müzesi olarak ziyaretçilerini ağırlayan bu tarihi yapı, yalnızca geçmişin izlerini taşıyan bir bina değil; Cumhuriyet’in kökleşmesine, gelişmesine ve Türkiye’nin yeniden şekillenmesine tanıklık eden bir hafıza mekânıdır. Çünkü Cumhuriyet, yalnızca bir yönetim biçimi değil; bir milletin geleceğine sahip çıkma iradesidir.
Takvimler 103. yıl önce 29 Ekim 1923’ü gösterdiğinde, Ankara’nın ve tüm ülkenin geleceğini aydınlatan bir karar alındı; Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kararlaştırılan anayasa değişikliği kabul edildi, Cumhuriyet yönetim şekli olarak belirlendi ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk yeni yönetimin Cumhurbaşkanı seçildi. I. TBMM Binasında alınan karar ile bir milletin umudu yeniden yeşillendi ve geleceği aydınlandı. Bir millet kendi kendisinin efendisi olmayı, kendi kararlarında egemen olmayı öğrendi.
Büyük karara ev sahipliği yapan I. TBMM Binasının ardından, 18 Ekim 1924 tarihinde açılışı gerçekleşen II. TBMM Binası ise, Cumhuriyet’in gelişim yolculuğunda çok önemli bir sorumluluğu üstlendi. Mimar Vedat Tek tarafından tasarlanan ve başlangıçta Cumhuriyet Halk Fırkası olarak planlanan bu yapı, 1924 yılından 1960 yılına kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak görev yaparken, sadece yasaların görüşüldüğü bir yer olmadı, Cumhuriyetin kurumsallaşmasına şekil veren kararlara da ev sahipliği yaptı.
Atatürk ilke ve devrimlerinin hayata geçirildiği, toplumsal ve hukuksal dönüşümlerin yaşandığı yıllara tanıklık eden bina, Türkiye’nin çok partili siyasal hayata geçişi ve 1950 yılında seçimler sonucunda gerçekleşen iktidar değişimine de tanıklık etti.
II. TBMM Binası’nın kürsüsünden yükselen en önemli ses Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün sesi oldu. Atatürk, 15-20 Ekim 1927 tarihleri arasında Cumhuriyet Halk Fırkası’nın İkinci Büyük Kurultayı’nda Büyük Nutuk’u okuyarak Millî Mücadele’den Cumhuriyet’e uzanan tarih değiştiren süreci bu kürsüden anlattı. Altı gün süren bu tarihi anlatı, geçmişin bir değerlendirmesi olmasının yanı sıra, Cumhuriyetin gelecek nesillerine bir miras oldu.
Bu bina; millet iradesinin Meclis çatısı altında temsil edildiği, Cumhuriyetin temel değerlerinin kurumsal yaşamda karşılık bulduğu ve yeni Türkiye’nin geleceğinin şekillendirildiği yılların sessiz tanığıdır. Bu tanık, 30 Ekim 1981 tarihinden itibaren Cumhuriyet Müzesi olarak ziyaretçilerini tarihsel sürece ortak ediyor, bir zamanlar Milletvekillerinin oturdukları koltuklar, alınan kararların yankılandığı duvarlar ve unutulmaz seslerin yükseldiği kürsü tarihi yeniden yaşatıyor.
Bugün Cumhuriyetimizin 103. yılında, Ulus’taki bu tarihi binaya baktığımızda yalnızca bir mimari eser bizi selamlamıyor. Bir milletin bağımsızlık mücadelesinin, kendi iradesine egemen olmasının, devletin geleceğinin, kurtuluşunun ve en büyük miras Cumhuriyetin nesillere aktarılışını görüyoruz.
Cumhuriyetimizin 103. yıldönümünde; bağımsızlık mücadelesine öncülük eden, millî egemenliği Cumhuriyetle taçlandıran ve gelecek kuşaklara eşsiz bir miras bırakan Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, silah arkadaşlarını ve Millî Mücadele’nin bütün kahramanlarını saygı, rahmet ve sonsuz minnetle anıyoruz. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun!