İSTANBUL (AA) - Türk sinemasına kazandırdığı eserler ve özgün diliyle "milli sinema" akımının öncülerinden olan yönetmen, yapımcı ve senarist Yücel Çakmaklı, vefatının 17. yılında kabri başında düzenlenen törenle anıldı.
Uluslararası Sinema Derneği tarafından merhum yönetmenin Zincirlikuyu Mezarlığı'ndaki kabri başında düzenlenen anma törenine, sinema yazarları, yönetmenler, yapımcılar ve kültür sanat camiasından çok sayıda isim katıldı.
Törende, Kur'an-ı Kerim okunmasının ardından Yücel Çakmaklı ve Türk sinemasına emek veren sanatçılar için dua edildi.
Uluslararası Sinema Derneği Başkanı, yapımcı ve yönetmen Nazif Tunç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Çakmaklı'nın Yeşilçam sineması içinde yetiştiğini fakat bu anlayışın Türk milletinin öz değerlerini tam olarak yansıtmadığını düşünerek yeni bir yol açtığını söyledi.
Çakmaklı'nın, Yeşilçam'ın yıldız isimlerini kullanarak "Halk içinde Hakk ile birlikte olan" bir sinema dili var ettiğini belirten Tunç, şöyle konuştu:
"Bu dil, Türk milletinin özlediği, manevi ve irfani kimliğini, karakterini filmlerde görmek isteyen bir dildi. Batı'dan Türk coğrafyasına dönük, Müslüman karakteri de anlatan bir sinemanın peşine düştü. Milli edebiyatın büyük kalemleriyle 'hayal ortaklıkları' kurarak milli sinema hareketini başlattı. Necip Fazıl Kısakürek, Şule Yüksel Şenler, Rasim Özdenören, Tarık Buğra, Turan Oflazoğlu, Şevket Bulut, Hekimoğlu İsmail, Peyami Safa ve Üstün İnanç'ın milli roman ve hikaye karakterlerini perdeye taşıdı."
"Bir Adam Yaratmak", "Birleşen Yollar", "Çözülme", "Çok Sesli Bir Ölüm", "Küçük Ağa", "Osmancık", "4. Murat", "Aliş ile Zeynep", "Minyeli Abdullah", "Kanayan Yara Bosna" ve "Fatih Harbiye" gibi eserlerin birbiri ardına filme aktarıldığını hatırlatan Tunç, "Çakmaklı, yolumuzun işaret taşı yönetmenlerinden ilkidir. Bugün milli hamlelerden, milli kültürden bahsedilebiliyorsa, Batı'nın vesayet zincirleri kırılıyorsa, bu öncü yönetmenin yürekliliğinin de payı vardır." dedi.
- "Ardından gelen yönetmenler için geleneğin sürdürülmesi anlamında elle tutulur bir istikamet çizmiştir"
Yönetmen İhsan Kabil, Çakmaklı'nın manevi değerleri sahici bir şekilde işleyen ve ortaya koyduğu hissiyatı kendi hayatında da yaşayan bir sanatçı olduğunu ifade etti.
Çakmaklı'nın "ulusal sinema" yaklaşımını bir üst aşamaya taşıdığını dile getiren Kabil, "Toplumumuzun geçirdiği sosyolojik değişimi iyi tahlil ederek geçmişle hesaplaşmayı bu topraklara ait medeniyet anlayışıyla bezeyerek olgun bir şekilde çizmiştir. Sinemaya ilk olarak teorik bakımdan yaklaşmış, sinema yazarlığı yapmıştır. 1970'ten itibaren 'milli sinema' anlayışıyla yaptığı filmlerden sonra TRT'ye girmiş, TV filmi ve dizileriyle daha estetik eserler vermiştir. Ardından gelen yönetmenler için geleneğin sürdürülmesi anlamında elle tutulur bir istikamet çizmiştir." diye konuştu.
- "Yücel ağabeyin cesaretinin bizlere ve gelecek nesillere örnek olduğunu düşünüyorum"
Yönetmen ve senarist Mesut Uçakan da "Hayra vesile olan, hayrı yapan gibidir" hadis-i şerifini hatırlatarak, Çakmaklı'nın açtığı yoldan yeni nesillerin yetiştiğini söyledi.
Çakmaklı'nın temel çabasının yıllardır mahkum edilen İslam düşünce ve yaşama biçimini dışa vurmak olduğunu belirten Uçakan, şunları kaydetti:
"İlk çektiği 'Birleşen Yollar' döneminden itibaren bunu seslendirebilmek, 1970'li yıllarda başörtüsü ve hidayet meselesini işlemek çok büyük bir olaydı. Kendi değerlerimizi, inançlarımızı anlatalım diye yola çıktı ve yaptığı filmlerle beklenmedik bir şekilde ezberler bozuldu, filmleri hasılat rekorları kırdı. Çünkü seyirci bin yıllık birikime sahip bir tohumu taşıyan bir seyirciydi ve Yücel Çakmaklı filmlerine büyük ilgi gösterdi. Yücel ağabeyin o cesaretinin bizlere ve gelecek nesillere örnek olduğunu düşünüyorum."
- Gençlere ilham olmaya devam ediyor
Yönetmen Hakan Kerim Karademir de Çakmaklı'nın Türk sinemasının köklerine en sadık ve en otantik yönetmenlerin başında geldiğini ifade ederek, "Kabe Yollarında" belgeseliyle başlayan sinema serüveninde Çakmaklı'nın "Minyeli Abdullah" gibi son derece etkileyici ve güçlü yapımlara imza attığını söyledi.
Esenler Belediyesi drama eğitmeni Zeki Yalçın da eğitim yaptıkları sınıfa Yücel Çakmaklı'nın adının verildiğini dile getirerek, "Biz gençler olarak Yücel Çakmaklı'nın kendi kültürümüzü ve değerlerimizi ortaya koyan anlayışıyla ilerlemeye çalışıyoruz. Gençlerimiz de bugün onun kim olduğunu ve nasıl bir mirasa sahip çıktıklarını bir kez daha öğrenmiş oldular." dedi.
Anma programına Betül Demir, Hüseyin Eken, Talha Yaman, Arif Akverdi'nin yanı sıra Esenler Belediyesi Kültür İşleri Müdürlüğü yetkilileri ile sinemaseverler ve sinema eğitimi alan gençler katıldı.
