Yapay zeka fıstık üretiminde çiftçinin yeni yardımcısı olacak

ANKARA (AA) - Türkiye'nin önemli fıstık üretim merkezlerinden Batman'da üreticilerin fıstıkta karşılaştığı hastalık, zararlı ve verim kaybı sorunlarına yapay zeka destekli çözüm geliştirildi.

Boğaziçi Teknopark tarafından yapılan açıklamaya göre, Boğaziçi Teknopark Batman Girişim Ofisi bünyesinde geliştirilen FATGES, Antep ve Siirt fıstığına özel eğitilen yapay zeka altyapısıyla çiftçilere üretim süreçlerinde dijital destek sağlamayı hedefliyor.

Batman'da 129 bin dekardan fazla alanda fıstık üretimi yapılırken bu alanların yalnızca yüzde 2'sinin profesyonel ziraat mühendisliği hizmetlerinden yararlanabildiği belirtiliyor. Üreticilerin hastalık ve zararlılarla mücadelede çoğunlukla geleneksel bilgi aktarımına başvurması ise yanlış müdahale ve verim kaybı riskini artırıyor.

"Fıstık ve Tarımsal Gelişim Entegre Sistemleri" ifadesinin kısaltması olan FATGES, çiftçilerin günlük tarım kararlarını kolaylaştırmak amacıyla geliştirildi.

Üretici, hastalık ya da zararlıdan şüphelendiği bir yaprağın fotoğrafını akıllı telefonuyla çekerek sisteme yükleyebiliyor. Antep ve Siirt fıstığına özel olarak eğitilen yapay zeka, görüntüyü analiz ederek hastalık veya zararlı ihtimaline ilişkin değerlendirme sunuyor.

Sistem ayrıca karmaşık toprak analiz raporlarını çiftçinin anlayabileceği daha sade bir formata dönüştürüyor ve tarlaya özel gübreleme ile ilaçlama önerilerinin oluşturulmasına yardımcı oluyor.

- Tarlalar uydu görüntüleriyle takip edilebilecek

FATGES'in kullanılması için çiftçinin yeni ve maliyetli bir teknolojik altyapı kurması gerekmiyor. Akıllı telefon üzerinden kullanılabilen sistemle tarlaların uydu görüntüleri aracılığıyla uzaktan takip edilmesi de mümkün hale geliyor.

Hasat dönemlerinde artan hırsızlık riskine karşı isteğe bağlı akıllı güvenlik kameralarının da mobil uygulamaya entegre edilmesi planlanıyor.

Bu özelliklerle sistemin yalnızca büyük ölçekli tarım işletmelerine değil, küçük ve orta ölçekli üreticilere de ulaşması hedefleniyor.

FATGES'i genel amaçlı tarım uygulamalarından ayıran özelliklerden biri, doğrudan Antep ve Siirt fıstığına odaklanması olarak öne çıkıyor.

Bölgenin toprak ve iklim koşullarında yetiştirilen fıstıklara ilişkin özel olarak eğitilen yapay zeka altyapısının akademik doğrulama süreçleriyle desteklendiği belirtiliyor. Projenin geliştirilme sürecine Batman, Siirt ve Harran üniversitelerinden akademisyenler de doğrulama çalışmalarıyla katkı sağlıyor.

Yazılım mühendisliği ile ziraat bilgisini aynı projede bir araya getiren ekip, bölgesel tarımın ihtiyaçlarına teknoloji tabanlı çözümler geliştirmeyi amaçlıyor.

- İlk hedef 1500'den fazla üreticiye ulaşmak

Boğaziçi Teknopark'ın girişimcilik faaliyetlerini İstanbul dışına taşıyan yapılanmalarından Batman Girişim Ofisi bünyesinde geliştirilen FATGES'in, ilk aşamada Batman'da 1500'ün üzerinde üreticiye ulaşması hedefleniyor.

Girişimin daha sonra Siirt, Şanlıurfa ve Diyarbakır’a açılması planlanıyor.

"Güneydoğu'da her fıstık ağacını akıllandırmak" vizyonuyla geliştirilen sistemle bölgenin geleneksel fıstık üretim kültürünün yapay zeka ve dijital tarım teknolojileriyle buluşturulması, üreticilerin karar alma süreçlerinin kolaylaştırılması ve tarımsal verimliliğin artırılması amaçlanıyor.

FATGES ile çiftçinin elindeki akıllı telefonun, tarlasının ihtiyaçlarını analiz edebilen dijital bir ziraat mühendisinin işlevlerini destekleyen bir araca dönüştürülmesi hedefleniyor.