Şevket GÖLÜK - BHA
Bosna Hersek’in bağımsızlık mücadelesinin sembol ismi, bağımsız Bosna’nın ilk cumhurbaşkanı, mütefekkür ve devlet adamı merhum Aliya İzzetbegoviç, vefatının yıl dönümünde Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) Gençlik Birimi ve Anadolu Mektebi iş birliğiyle düzenlenen özel bir panelle yad edildi.
18 Ekim 2026 Pazar günü saat 18.00’de Türkiye Yazarlar Birliği Genel Merkezi Mehmet Âkif Divanı’nda gerçekleştirilen programda, İzzetbegoviç’in hayatı, eserleri, mücadelesi ve günümüz dünyasına ışık tutan vizyonu ele alındı.
Programın açılışında konuşan ASBÜ Rektörü ve TYB Şeref Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, Anadolu Mektebi Kurucusu Prof. Dr. Sami Güçlü’nün selamlarını ileterek konuşmasına başladı. Anadolu Mektebi’nin öncü isimleri külliyat halinde okumasının son derece kıymetli olduğunu vurgulayan Arıcan, şunları söyledi: "Aliya’nın her bir sözü çok kıymetli. Anadolu Mektebi gençlerimizin bu eserleri külliyat olarak okumasını, değerlendirmesini ve sunmasını sağlıyor; bu hayranlık uyandırıcı bir çalışma. Aliya’nın 'Elimde imkân olsa Doğu’nun tüm derslerine eleştirel düşünme dersleri koyardım' sözünü hatırlamak gerekir.
Bir diğer önemli husus ise Aliya'nın kendisinin 'bilge kral' olarak nitelendirilmek istememiş olmasıdır. Kendisi cumhurbaşkanlığını şartlar gereği üstlenmiştir; bu yüzden altını 'bilge lider' olarak çizmeliyiz. Fikir ve edebiyat insanları yeri geldiğinde değerleri için en öne geçebilirler. O, Bosna halkının mağdur olmaması için öne çıkmıştır. Bizler de bugün gerektiğinde lider olabilmeli, inisiyatif alabilmeliyiz."
Rumeysa Irmak’ın oturum başkanlığını üstlendiği panelde; Kudret Sayın, Ali Anıl Şener, Nisanur Alkan ve Melike Akbudak bildiri sundu. Genç panelistler, Aliya İzzetbegoviç’in hayatı, kaleme aldığı eserleri ve bağımsızlık yolundaki fikri ile siyasi mücadelesini farklı boyutlarıyla katılımcılara aktardı.
Yoğun katılımla gerçekleşen anma programının değerlendirme bölümünde müzakereci olarak Eyüp Beyhan ve Prof. Dr. Mustafa Orçan konuştu.
Prof. Dr. Mustafa Orçan: Günümüzde genç olmanın caydırıcı unsurlar nedeniyle daha zor olduğuna değinerek gençlerin bu okumalarını takdir etti. Orçan, "Aliya, dünya sistemlerine yönelik eleştirilerini bizzat yaşayarak ortaya koymuş bir liderdir. Bu yüzden diğer filozoflardan ayrılır. Hem dünyayı hem ahireti ele alan orta yolu tutmuştur. Ahlak ile hukuku birleştirmiş, hukuki olanın aynı zamanda helal olması gerektiğini savunarak adaleti vicdanda tesis etmek istemiştir" ifadelerini kullandı.
Eyüp Beyhan: Süleyman Gündüz’ün benzetmesine atıfta bulunarak Aliya’yı "toplumun üzerine doğmuş bir ikindi güneşi" olarak tanımladı. Beyhan, "İkindi güneşi geliş açısıyla en güzel fotoğrafları verir. Aliya da modern dünyada madde ile materyalizm arasına sıkışmadan İslam’ın sunduğu 'üçüncü bir yol' ile sorunlara çözüm bulmuştur. İslam, insanın hem maddi hem manevi hayatını kapsar; Aliya’nın çözümleri de tam olarak bu yoldur" değerlendirmesinde bulundu.