ANKARA - BHA
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik sert açıklamalarıyla tansiyonu bir kez daha yükseltti. Trump, Tahran’a müzakere çağrısı yaparken, bu yönde bir adım atılmaması halinde bir sonraki askerî müdahalenin çok daha yıkıcı olacağını öne sürdü.
Paylaşımında şu ifadelere yer verdi: “İran’a doğru ilerleyen devasa bir filo var. Büyük bir hız, olağanüstü bir güç ve sarsılmaz bir kararlılıkla hareket ediyor. Bu filo, Venezuela’ya gönderdiğimiz filodan bile daha büyük. Gerektiğinde görevini sert ve hızlı biçimde yerine getirmeye hazır.”
Trump, İran’ın vakit kaybetmeden masaya oturması gerektiğini belirterek, nükleer silah içermeyen, adil ve dengeli bir anlaşma çağrısını yineledi. “Zaman daralıyor, bu son derece hayati bir konu” diyen Trump, geçmişte de benzer uyarılarda bulunduğunu hatırlattı.
Trump açıklamasında, “İran’a defalarca anlaşma yapmaları gerektiğini söyledim. Bunu yapmadılar ve sonuçta ‘Gece Yarısı Çekici Operasyonu’ gerçekleşti. Bu operasyon İran’da büyük bir yıkıma yol açtı. Bir sonraki saldırı çok daha ağır olur. Bunun yaşanmasına izin vermeyin” ifadelerini kullandı.
Trump, salı günü yaptığı başka bir konuşmada da ABD’ye ait bir başka filonun İran yönünde ilerlediğini söylemiş ve Tahran ile bir uzlaşma umut ettiğini dile getirmişti. Aynı gün ABD Donanması’na bağlı, uçak gemisi liderliğindeki bir taarruz grubunun Orta Doğu’da konuşlandığı bildirildi.
İran yönetimi ise herhangi bir saldırıya karşılık verileceğini açıklarken, Trump yönetimi Tahran’ın hâlâ diplomatik temas arayışında olduğu görüşünü paylaştı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Abraham Lincoln uçak gemisinin öncülük ettiği taarruz grubunun bölgeye ulaştığını doğruladı ancak konum bilgisi paylaşmadı.
Bu gelişmeler sürerken, İran’da protestolar nedeniyle gözaltıların devam ettiği bildirildi. Yurt dışındaki İranlı insan hakları örgütlerine göre, 8 Ocak’tan bu yana internetin kesilmesiyle birlikte yaklaşık 41 bin 880 kişi gözaltına alındı. Aynı kaynaklar, protestoların bastırılması sırasında binlerce kişinin hayatını kaybettiğini öne sürdü.
Washington yönetimi, protestoların şiddetle bastırılmasını gerekçe göstererek İran’a yönelik yeni bir askerî müdahale ihtimalini de tamamen dışlamıyor.
Trump, pazartesi günü Axios’a verdiği röportajda da İran yakınlarında büyük bir ABD filosu bulunduğunu belirterek, bunun Venezuela açıklarında konuşlandırılan filodan daha büyük olduğunu söylemişti. Trump, o dönemde Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun tutuklanmasıyla sonuçlanan operasyonu hatırlattı.
İran’ın diyalog arayışında olduğunu savunan Trump, “Bir anlaşma yapmak istiyorlar, bunu biliyorum. Defalarca temas kurdular” dedi. Axios’un aktardığına göre, üst düzey bir ABD’li yetkili de “Şartları biliyorlar. Bizimle iletişime geçmek isterlerse görüşürüz” açıklamasında bulundu.
Trump’ın, ulusal güvenlik ekibinin sunduğu askerî seçenekleri kamuoyu önünde tartışmaktan kaçındığı da belirtildi.
Öte yandan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’dan gelebilecek herhangi bir saldırıya “emsalsiz bir güçle” karşılık verileceğini söyledi. Netanyahu, “İran İsrail’e saldırma gibi büyük bir hata yaparsa, daha önce hiç görmediği bir güçle karşılaşır” ifadelerini kullandı.
İran cephesinden de sert açıklamalar geldi. Devrim Muhafızları Donanması Komutan Yardımcısı Muhammed Ekberzade, komşu ülkelerin dost olarak görüldüğünü ancak topraklarının, hava sahalarının ya da sularının İran’a karşı kullanılması halinde düşman kabul edileceklerini söyledi. Devrim Muhafızları Sözcüsü Ali Muhammed Naini ise bir ABD uçak gemisinin İran kara sularına girmesi durumunda hedef alınacağını açıkladı.