ŞAM (AA) – Suriye'nin başkenti Şam ve Halep'te 1864 Çerkez Sürgünü'nün 162. yılı dolayısıyla anma programları organize edildi.
Çerkez topluluğuna mensup yaklaşık 200 kişi, başkentteki Emevi Parkında bir araya gelerek, sürgünde hayatını kaybedenleri andı.
Ellerinde Çerkez ve Suriye bayrakları taşıyan katılımcılar, “21 Mayıs 1864 Çerkez Hüzün Günü” yazılı dövizlerle Şam’da yürüyüş gerçekleştirdi.
Halep’te toplananlar Çerkezler ise Halep Kalesi önünde saygı duruşunda bulundu. Etkinlikte katılımcılar, sürgün sırasında hayatını kaybedenlerin anısına siyah tişörtler ve geleneksel Çerkez kıyafetleri giydi.
Şam'daki etkinliğe katılan Muhammed Zuhdi Ali AA muhabirine yaptığı açıklamada, 1864 yılındaki sürgünün "Çerkez halkı için bir trajedi” olduğunu belirterek, sürgünün ana vatandan koparılma anlamına geldiğini söyledi.
Ali, "Bütün dünyaya ve halklara sesleniyoruz. 1864’te Çerkezler ana vatanlarından sürgün edildi. Osmanlı Devleti döneminde birçok Çerkez Suriye’ye yerleştirildi. Aradan geçen uzun yıllara rağmen acılar hala hafızalarda tazeliğini koruyor." ifadelerini kullandı.
Suriye'de yaşanan son gelişmelere de değinen Ali, "Devrimden önce bu günü de anamıyorduk. Rejimin devrilmesinin ardından ikinci kez böyle anma programı düzenliyoruz. Biz Suriye halkının bir parçasıyız” dedi.
Şam Çerkezlerinden aktivist Janset Tat ise, Çerkezlerin uzun yıllar süren savaşlar ve sürgünlerle büyük acılar yaşadığını ifade ederek, "Çarlık Rusya'sı bizi yok etmeye çalıştı. Bu nedenle 21 Mayıs Çerkezler için bir hüzün günüdür. Dünyadaki tüm Çerkezler bugün bu acıyı yad ediyor." diye konuştu.
-Halep'te ilk anma programı
Halep'te gerçekleştirilen etkinlikte konuşan Çerkez Derneği üyesi Yınal Cevdat, geçmişte devrik rejim döneminde uygulanan kısıtlamalar nedeniyle bu tür anma programları organize edemediklerini belirterek, bu yıl ilk kez Halep’te anma programını açık şekilde düzenlediklerini söyledi.
Çerkez toplumunun Suriye’nin asli bileşenlerinden olduğunu ifade eden Cevdat, “Halep’te ve Suriye’de var olduğumuzu, gelenek ve göreneklerimizi koruduğumuzu göstermek istiyoruz. Şehitlerimizi anıyor, kimliğimizi ve kültürümüzü yaşatmaya devam ediyoruz.” dedi.
Cevdat, 21 Mayıs’ın Çerkez halkı için büyük acılar yüklü bir tarih olduğunu dile getirerek, "Çerkezlerin yaklaşık 100 yıl süren savaşların ardından Çarlık Rusya'sı tarafından sürgün ve katliama maruz bırakıldığını" söyledi.
-Çerkez Sürgünü
Rusya'nın Karadeniz kıyılarına inme politikasının gereği olarak Kuzey Kafkasya’yı ele geçirme amacıyla 1556'da başlattığı Kafkas-Rus Çarlığı savaşı, 308 yıl devam etti.
Çerkezleri yok ederek Kafkas Dağları'nın iç kesimlerine ilerleyen Ruslar, teslim olan Çerkezleri ya Çarlık ordusuna katılmaya ya da göçe zorladı.
Çerkez toplulukları, 21 Mayıs 1864’ten itibaren başta Osmanlı İmparatorluğu olmak üzere, dünyanın çeşitli bölgelerine sürgüne maruz kaldı.
Resmi olmayan rakamlara göre 1,5 milyona yakın Çerkez bir ay içinde sürgün edildi. Yol şartları, salgın hastalıklar ve açlık gibi nedenlerden dolayı yaklaşık 500 bin Çerkez hayatını kaybetti.