HAKAN BAKAR / SİVAS - BHA
Sivas’ın Yıldızeli ilçesinde bulunan Kayalıpınar Antik Kenti’nde yürütülen arkeolojik kazılarda, yaklaşık 3 bin 400 yıllık Hitit kraliyet arşivi gün yüzüne çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığının himayelerinde, Koç Üniversitesi tarafından yürütülen çalışmalarda bulunan çivi yazılı tabletlerin, Hititlerin siyasi, askerî, dinî ve sosyal yaşamına ilişkin önemli bilgiler içerdiği bildirildi.
Kızılırmak kıyısında yer alan ve antik dönemde Samuha adıyla bilinen Kayalıpınar, Hitit Devleti’nin önemli yönetim merkezleri arasında bulunuyordu. Kazılarda ortaya çıkarılan belgelerin, devlet yönetimi, diplomatik ilişkiler, askerî faaliyetler ve dönemin günlük yaşamına ilişkin bilgileri içerdiği belirtildi.
Buluntuların, 1906 yılında Hattuşa’da keşfedilen tabletlerden sonra Hitit arşivleri açısından önemli keşifler arasında değerlendirildiği kaydedildi.
Kazılarda bulunan Hititçe ve Hurrice belgelerde, yaklaşık 3 bin 400 yıl önce yaşanan salgın hastalıklara ilişkin kayıtlar da yer alıyor.
Tabletlerde, şehirler arasında yayılan ve özellikle çocuklarla bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgından söz ediliyor. Belgelerde, salgın sırasında hastalanan bir bebek prensesin sağlık durumunun takip edildiği, daha sonra hayatını kaybettiği ve cenaze töreninin kayıtlara geçirildiği bilgisi bulunuyor.
Söz konusu kayıtların, Hitit dönemindeki sağlık koşulları ve kraliyet ailesinin yaşamına ilişkin araştırmalara katkı sağlaması bekleniyor.
Kazılarda bulunan belgeler arasında, Batı Anadolu’da görev yapan Hitit generallerinin krala gönderdiği bir mektup da yer alıyor.
Mektupta generallerin, karşılaştıkları düşman tehdidi nedeniyle kraldan asker, at ve savaş arabası desteği talep ettiği belirtiliyor. Yardımın ulaşmaması durumunda ordunun yok olabileceğine ilişkin uyarıların da belgede yer aldığı aktarılıyor.
Mektubun, Hitit Devleti’nin askerî teşkilatı, merkezî yönetim ile ordu arasındaki iletişim ve dönemin savaş koşullarına ilişkin bilgiler sunduğu ifade ediliyor.
Yaklaşık 3 bin 800 yıllık geçmişe sahip Kayalıpınar Antik Kenti’nde 2005 yılından bu yana sürdürülen kazılarda mühür baskıları, çivi yazılı tabletler, mezarlar ve farklı dönemlere ait mimari kalıntılar ortaya çıkarıldı.
Hitit Devleti’nin siyasi, askerî, ticari ve dinî merkezlerinden biri olan Samuha’da yürütülen çalışmalar, bölgenin tarihî öneminin ve Anadolu’nun kültürel geçmişinin aydınlatılmasına katkı sağlıyor.
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, Kayalıpınar’da ortaya çıkarılan buluntulara ilişkin yaptığı açıklamada, kazı çalışmalarında ulaşılan tablet ve tablet parçası sayısının 184’e yükseldiğini bildirdi.
Daha önce bulunan eserlerden dördünün, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen “Geleceğe Miras” sergisinde yer aldığını belirten Şimşek, son kazılarda Hitit Kralı II. Tudhaliya dönemine ait kraliyet arşivine ulaşıldığını ifade etti.
Şimşek, keşfin Anadolu tarihi ve dünya arkeolojisi açısından önem taşıdığını belirterek tabletlerin Hititlerin devlet yönetimi, askerî faaliyetleri, inanç dünyası ve günlük yaşamının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacağını kaydetti.
Kazı çalışmalarına verilen desteğin sürdürüleceğini bildiren Şimşek, Kültür ve Turizm Bakanlığına, Koç Üniversitesine, Kazı Başkanı Doç. Dr. Çiğdem Maner’e, Prof. Dr. Daniel Schwemer’e ve çalışmalarda görev alan ekibe teşekkür etti.