BİŞKEK (AA) - Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te, Türk kültürünü ve mirasını muhafaza etmek amacıyla 2015 yılında faaliyetlerine başlayan Türk Kültür ve Miras Vakfı Konseyi'nin 3. Toplantısı yapıldı.
Kırgızistan Kültür, Enformasyon ve Gençlik Politikası Bakanı Mirbek Mambetaliyev'in başkanlık ettiği toplantıya, merkezi Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de bulunan Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Aktoty Raimkulova, Özbekistan Kültür Bakanı Ozodbek Nazarbekov, Azerbaycan Kültür Bakan Yardımcısı Saadat Yusifova, Kazakistan Kültür ve Enformasyon Bakan Yardımcısı Aybek Sıdıkov, Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Mekin Mustafa Kemal Ökem ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev katıldı.
- Uzmanlık için Türkiye ile işbirliği çağrısı
Mambetaliyev, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, Türk dünyasının köklü tarihi ve manevi değerlerinin bugün küresel ölçekte bilimsel bir cazibe merkezi haline geldiğini vurguladı.
Kültürel mirasın korunması için yüksek nitelikli uzman ihtiyacına dikkati çeken Mambetaliyev, yerel uzmanların Türkiye'deki (Ankara ve İstanbul) ileri düzey restorasyon ve konservasyon laboratuvarlarında eğitim almalarının önem taşıdığını belirtti.
- Kaşgarlı Mahmud'un 1000. Yılı ve Dünya Göçebe Oyunları
Mambetaliyev, bu yıl Kırgızistan'ın Issık Gölü'nün güney kıyısındaki Barskoon yerleşim biriminde, 11. yüzyılın ünlü Türk bilgini, sözlük yazarı ve düşünür Mahmud Kaşgari'nin doğumunun 1000. yıl dönümünü kutlayacaklarını anımsattı.
Bakan Mambetaliyev, toplantının katılımcılarını ve ülke delegasyonlarını bu yıl ülkede yapılacak 6. Dünya Göçebe Oyunları'na davet etti.
- Projelere dijitalleşmeyi merkeze alarak devam edilecek
Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Raimkulova, Vakfın 2024-2025 dönemi sonuçlarını değerlendirmek ve 2026-2027 stratejik yol haritasını belirlemek üzere toplandıklarını belirtti.
Son bir yılda 135 etkinlik, 40 ortak proje, 23 eğitim programı ve 5 büyük restorasyon çalışmasının başarıyla tamamlandığını aktaran Raimkulova, yeni dönemde arkeolojik koruma çalışmalarına ve geniş ölçekli kültürel projelere dijitalleşmeyi merkeze alarak devam edeceklerini ifade etti.
Raimkulova, Özbekistan'ın tam üyeliği ve Türkmenistan'ın gözlemci statüsüyle vakfın kurumsal yapısının güçlendiğini söyledi.
- Özbekistan'dan Türk dünyası için kültürel dijitalleşme planı
Özbekistan Kültür Bakanı Nazarbekov, ülkesinin Türk dünyasını kültürel paydada birleştiren uluslararası oluşumlara katılımını stratejik bir öncelik olarak gördüklerini belirtti.
Türk Kültür ve Miras Vakfına üyelik sürecine verdikleri destekten ötürü üye devletlere teşekkürlerini sunan Nazarbekov, Türk kültürünün korunması ve tanıtılması için yapay zeka arşivinden dijital anlatı projelerine kadar uzanan dört maddelik bir dijitalleşme vizyonu sundu.
- Azerbaycan'dan Türk dünyası mirasına destek
Azerbaycan Kültür Bakan Yardımcısı Yusifova, vakıf aracılığıyla Azerbaycan'ın kültürel değerlerini koruma ve dünya çapında tanıtma faaliyetlerini her türlü imkanla desteklemeye devam edeceklerini ifade etti.
Yusifova, Türk halklarının tarihinde hayati bir rol oynayan ve ilki 1926 yılında Bakü'de düzenlenen Türkoloji Kongresi'nin 100. yıl dönümü nedeniyle Azerbaycan'daki ilgili kurumlar, yıl boyunca çeşitli bilimsel ve kültürel etkinlikler düzenleyeceğini anlattı.
- Kazakistan'dan yeni iş birliği önerisi
Kazakistan Kültür ve Enformasyon Bakan Yardımcısı Sıdıkov, Kazakistan'ın Türk entegrasyonunu dış politikasının vazgeçilmez önceliği olarak gördüğünü, vakfın ortak mirası korumaya yönelik sistematik çalışmalarını takdirle karşıladıklarını belirtti.
Ortak mirasın modern yöntemlerle geleceğe taşınması gerektiğini ifade eden Sıdıkov, Türk mitolojisi ve tarihine dayalı bilgisayar oyunları, animasyon filmleri ve mobil uygulamaların genç yaratıcılarla birlikte geliştirilmesini önerdi.
- Uluslararası Türk Restorasyon ve Koruma Laboratuvarları Ağı'nın önemi artacak
Toplantıda, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı adına konuşan Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Ökem de Türkiye'nin desteğiyle Türk kültür mirasının korunması ve gelecek nesillere aktarılması için hayata geçirilen "Uluslararası Türk Restorasyon ve Koruma Laboratuvarları Ağı"nın önemini vurguladı.
Kültürel işbirliğinin niyet düzeyinden somut uygulamalara geçmesi gerektiğini vurgulayan Ökem, eser envanterlerinin dijital ortama aktarılması ve bilimsel restorasyon çalışmalarının derinleştirilmesi çağrısında bulundu.
TDT Genel Sekreteri Ömüraliyev, toplantının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, Türk Kültür ve Miras Vakfının ana gayelerinden birinin, kültürü birbirine çok yakın olan Türk dünyasının ortak kültürel mirasının korunması ve geliştirilmesi olduğunu kaydetti.
Toplantıda, vakfın 2026-2027 Eylem Planı ile toplantının protokolü imzalanırken bir sonraki toplantının Türkiye'de yapılacağı öğrenildi.