İSTANBUL (AA) - Kariyer.net, iş dünyasındaki dönüşümü çalışanlar ve işverenler perspektifinden ele alan "2026 Beklentiler Araştırması"nı yayımladı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, 19-31 Aralık'ta 1866 çalışan ve 362 işveren temsilcisinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma, ücret beklentilerinden kariyer planlarına, işe alım süreçlerinden yapay zekaya adaptasyona kadar birçok başlıkta bulgular ortaya koydu.

Araştırmaya göre, çalışanların yüzde 60'ı 6 ay içinde iş değiştirmeyi planlıyor. İş değişikliği planlayanların en önemli motivasyonu yüzde 51 ile düşük maaş ve yetersiz yan haklar olurken, bunu kariyer gelişimi ve terfi fırsatlarının sınırlı olması izliyor. Katılımcıların ücret artışı beklentilerinin ise ağırlıklı olarak yüzde 25-35 aralığında yoğunlaştığı görülüyor.

Katılımcıların yüzde 46'sı beklentilerin altında zam alması halinde yeni iş fırsatlarını araştıracağını belirtirken, yüzde 17'lik bir kesim çalıştığı şirkette kalmayı tercih etse dahi performansının düşeceğini ifade etti. Araştırmada, her iki çalışandan birinin gelecekte mevcut mesleğinde ya da alanında ilerlemeyi planladığı da kaydedildi.

Yeni bir iş fırsatı değerlendirilirken önceliklendirilen başlıklar arasında tatmin edici maaş yüzde 78 ile ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 58 ile iş-yaşam dengesi ve yüzde 34 ile iş güvencesi takip etti. Çalışanların yüzde 82'si, iş ilanlarında ücret, yan haklar ve çalışma modeli bilgilerinin net şekilde paylaşılmasını temel bir gereklilik olarak değerlendirdi. Ayrıca 10 çalışandan 7'si, maaş aralığı belirtilen ilanları başvuru sürecinde önceliklendirdiğini belirtti.

Araştırmada, 2026'ya ilişkin beklentiler de değerlendirildi. Çalışanlar, iş fırsatlarının artmasını ve işe alım süreçlerinin genel olarak iyileşmesini beklediklerini ifade etti. Katılımcıların yüzde 48'i, aday deneyimini önceleyen ve kişiselleştirilmiş süreçlere yönelik beklentilerinin yüksek olduğunu vurguladı.

Çalışanların ideal lider tanımında "güven veren ve adil olma" ilk sırada yer aldı. "Destekleyen ve geliştiren" liderlik anlayışı ile "ilham veren vizyon sahibi olma" nitelikleri de ilk üçte sıralandı. Sonuçlar, kontrol ve hiyerarşi yerine empati, gelişim ve psikolojik güvenliğin öne çıktığı bir liderlik beklentisine işaret etti.

Araştırma, bu yıl yapay zeka ve otomasyonla çalışan deneyiminin, iş dünyasında eşit derecede belirleyici olacağını ortaya koydu.

Çalışanların yüzde 49'u yapay zeka dönüşümüne kendisini kısmen hazır hissederken, yüzde 29'u çok hazır olduğunu belirtti. Katılımcıların mevcut şirketlerinden en güçlü beklentisinin, yeni beceriler kazandıracak eğitim programlarının hayata geçirilmesi olduğu aktarıldı. İşe alım süreçlerinde yapay zeka kullanımını değerlendirenlerin yüzde 34'ü, bu teknolojilerin süreci hızlandıran ve objektifliği artıran bir unsur olduğunu ifade etti.

- Şirketlerin yüzde 36'sı yapay zekaya hazırlıklı değil

İşveren sonuçlarına göre ise her 10 şirketten 7'sinde 2026'da insan kaynakları stratejilerinin ağırlıklı olarak çalışan bağlılığı ve elde tutma odağında ele alınacağı belirtildi.

Finansal teşvikler önceliğini korurken, gelişim ve kariyer fırsatlarının çalışan bağlılığı açısından kritik rol üstlendiği vurgulandı. Buna karşın yeniden beceri kazandırma ve beceri geliştirme alanında aktif ve sistematik uygulamalara sahip şirketlerin oranının yüzde 6 ile sınırlı kalması, dikkati çekti.

Araştırmada yapay zeka başlığında önemli bir potansiyel bulunduğu, ancak adaptasyon sürecinin henüz netleşmediği de kaydedildi. Şirketlerin yüzde 36'sı yapay zekaya hazır olmadığını belirtirken, yüzde 33'ü bazı alanlarda uygulamalar bulunsa da sürecin olgunlaşması gerektiğini ifade etti. Yapay zekanın karar alma süreçlerinde yüksek seviyede kullanım oranının yalnızca yüzde 3 olduğu, şirketlerin yüzde 53'ünün ise çalışanlarını yapay zekaya adapte etmeye yönelik henüz somut bir adım atmadığı aktarıldı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Kariyer.net Üst Yöneticisi (CEO) Fatih Uysal, araştırmanın çalışan beklentilerinde şeffaflık ve gelişimin öne çıktığını belirterek, açık iletişim kuran ve gelişim fırsatlarını net biçimde sunan şirketlerin hem işe alımda hem de çalışan bağlılığında ayrıştığını kaydetti.

Araştırmanın, çalışanların iş dünyasından beklentisini şeffaflık odağında şekillendirdiğine vurgu yapan Uysal, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Tatmin edici ücretin yanı sıra iş-yaşam dengesi ile güven, adalet ve empatiye dayalı liderlik anlayışı adayların öncelikleri arasında yer alıyor. Yapay zekanın sunduğu hız ve verimlilik kabul görürken, bu dönüşümün çalışanları güçlendiren ve gelişimlerini destekleyen bir yaklaşımla yönetilmesi bekleniyor. Bu noktada yeni beceriler kazandıran eğitimler kritik önem taşıyor. Açık iletişim kuran ve gelişim fırsatlarını net biçimde sunan şirketler hem işe alımda hem de çalışan bağlılığında ayrışıyor."