Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE) araştırmacısı Halil İbrahim Büyükbaş, Türkiye’nin 5G sürecine ilişkin yaptığı değerlendirmede, yeni nesil haberleşme teknolojilerinin ülke için yalnızca teknik bir dönüşüm değil, aynı zamanda bir “dijital bağımsızlık meselesi” olduğunu vurguladı. Büyükbaş’ın açıklamaları, Türkiye’nin kritik altyapılarında yerli çözümlerin öneminin yeniden gündeme gelmesine yol açtı.
Büyükbaş, kaleme aldığı değerlendirmede, Türkiye’nin dijital gelecek planlamasında yalnızca yeni bir mobil hız artışı aramadığını; aksine bilgi, veri, yazılım ve iletişim ağlarının kontrolünü kendi eline alma hedefi taşıdığını ifade etti. Ona göre 5G, “geleceğin savunma, üretim, ulaşım ve iletişim ekosisteminin omurgası” niteliğinde.
“Gerçek bağımsızlık artık sınırda değil, satırda yazılır”
Büyükbaş’ın yazısında öne çıkan en dikkat çekici cümle, dijital çağın bağımsızlık tanımını değiştiren şu söz oldu:
“Gerçek bağımsızlık artık sınırda değil, yazılımın satırında yazılır.”
Büyükbaş’a göre ülkeler artık askerî ya da ekonomik gücün ötesinde, cihazların nasıl konuştuğunu, verinin nasıl aktığını ve şifrelemenin kim tarafından kontrol edildiğini belirleyen teknolojilerde söz sahibi olmak zorunda. Bu nedenle Türkiye’nin kendi yazılım protokollerini, şifreleme altyapılarını ve dijital ağ standartlarını geliştirmesi geleceğin en kritik stratejik hamlesi olarak görülüyor.
Polar Kodlar ve Türk mühendislik mirası
Büyükbaş, yazısında 5G’nin temel algoritmalarından biri olan Polar Kodların mucidi Prof. Dr. Erdal Arıkan’a özel bir yer ayırdı. Onun geliştirdiği teknolojinin bugün tüm dünyanın kullandığı 5G altyapısının merkezinde bulunduğunu hatırlatan Büyükbaş, Türkiye’nin aslında bu alanda “fikri mülkiyet üretme yeteneğine sahip bir ülke” olduğunu aktardı.
Bu çerçevede Türkiye’nin 5G’de dışa bağımlı bir tüketici ülke değil, geleceği şekillendiren aktörlerden biri olabileceğinin altını çizdi.
“Türkiye geç kaldı ama doğru noktadan başladı”
Büyükbaş’ın bir diğer değerlendirmesi ise Türkiye’nin teknoloji tarihindeki kırılma noktalarına ilişkindi.
Açıklamalarında şu dikkat çekici karşılaştırmayı yaptı:
•Türkiye, 1974’te siyah–beyaz televizyon üreterek dünyayı geriden takip ediyordu.
•2015’te ise “4G’yi kurmak yerine 5G’ye hazırlanma” stratejisiyle bir adım öne geçme fırsatı yakaladı.
Büyükbaş, bu hamlenin Türkiye’ye küresel teknolojik rekabette pozisyon kazandırdığını ve artık “takip eden değil, süreci öngörerek hazırlık yapan bir ülke profili” çizdiğini belirtti.
“Yerli altyapı milli güvenlik meselesidir”
Yazının sahibi Büyükbaş, 5G’yi yalnızca iletişim teknolojisi değil, ulusal güvenliğin yeni katmanı olarak görüyor. Ona göre yabancı altyapılara bağımlılık, kritik verilerin dışarıya açılması ve stratejik bilgilerin kontrolünün başka aktörlere geçmesi anlamına geliyor.
Bu nedenle:
•veri merkezlerinin,
•şifreleme yazılımlarının,
•ağ kontrol protokollerinin
yerlileşmesi en az savunma sanayii kadar önemli bir konu olarak görülüyor.
Yeni dönem: Dijital istiklal vizyonu
Büyükbaş, Türkiye’nin 5G sonrası dönemde yalnızca teknolojik yenilik tüketen bir ülke değil, kendi standartlarını belirleyen bir dijital güç olabileceğini savunuyor. Dijital istiklal vizyonu, onun yorumuna göre şu üç temel ilkeye dayanıyor:
1.Yerli yazılım
2.Yerli donanım
3.Ulusal veri güvenliği
Bu çerçevede Türkiye’nin atacağı adımlar, önümüzdeki yıllarda ülkenin küresel rekabet gücünü belirleyecek.