Fethiye Körfezi'ni korumak için Mapa-Şamandıra Sistemi başlatılıyor

ANKARA (AA) - Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde yürütülen Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamında Fethiye Körfezi'nde başlatılacak Mapa-Şamandıra Sistemi'yle Fethiye'de deniz ekosistemini tehdit eden dip çamuru temizlenecek, deniz tabanındaki tahribatın ve çapa atmanın engellenmesi sağlanacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Fethiye Körfezi'nde başlatılacak dip çamuru temizliği ve Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemleri Projesi'ne ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) Başkanı Nurullah Öztürk'ün konuya ilişkin değerlendirmelerine yer verildi.

Öztürk, Fethiye Körfezi'nde Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamında, Mapa-Şamandıra Sistemi, deniz süpürgeleriyle deniz yüzeyi temizliği, gemilerle atık alma hizmeti ve son olarak körfezde dip çamuru temizliğinin hayata geçirileceğini aktardı.

Mapa-Şamandıra Sistemi'ni ilk olarak Göcek Dalaman Koyu'nda bu yıl devreye aldıklarını belirten Öztürk, "Amacımız deniz tabanındaki tahribatın, çapa atmanın engellenmesi. Bu bölgede Mapa-Şamandıra Sistemi'yle deniz tabanının tahribatını engellemeye başlıyoruz. Çapa atmayı yasaklıyoruz. Bu sayede de ekolojik sistemin geri dönmesini amaçlıyoruz. Koylarımızda konaklamak isteyen misafirler sistemden rezervasyon yapıyorlar. Maksimum 11 gün kalabiliyorlar." değerlendirmesinde bulundu.

Operasyon Müdürü Ömer Gökçen de deniz süpürgelerinin günlük devriyesinin yanı sıra vatandaşlardan gelen ihbarlar doğrultusunda koylardaki kirliliğe hızla müdahale ettiğini belirterek, "Deniz yüzeyi temizleme teknemiz, haftanın her günü Göcek Körfezi'ndeki tüm koylarda dolaşıp oluşan deniz kirliliklerine anında müdahale ediyor." ifadelerini kullandı.

Tur teknesi kaptanı Vahdet Kasarcı ise Deniz Rehabilitasyonu İşbirliği ve Atık Yönetimi Anonim Şirketinin (DERİA) 11 gün kuralı ile denizde adaletli bağlamanın sağlandığını belirterek, Göcek'in korunmasının kendisi için daha önemli olduğunu kaydetti.

- Göcek'te 17 koyda 896 deniz mapası kuruldu

Emine Erdoğan'ın himayesinde yürütülen Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamında, dünyadaki oksijenin yüzde 70'ini üreten ve "denizlerin ormanları" olarak bilinen deniz çayırlarının korunması için harekete geçildi.

2024 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda TÜÇA tarafından Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemleri Projesi başlatıldı.

Teknelerin koylarda çapa atmadan, deniz tabanına sabitlenmiş tonoz ve mapa sistemlerine güvenli şekilde bağlanmasını sağlayacak bu proje için Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi'ndeki Göcek-Dalaman koyları pilot bölge ilan edildi.

Ardından Mapa-Şamandıra Sistemlerini kurmak, deniz araçlarına atık alım hizmeti vermek amacıyla TÜÇA'nın iştiraki olarak DERİA hizmete alındı.

İlk etapta Göcek'te 17 koyda 896 deniz mapası ve 876 tonoz kullanılarak 856 tekneye hizmet verebilecek Mapa-Şamandıra Sistemleri kuruldu.

- DERİA ile teknelere dijital yönlendirme ve rezervasyon

Projenin hayata geçmesinde vatandaşlara mobil kolaylık sağlanması amacıyla DERİA mobil sistemi devreye alındı. Telefon ve tabletlere indirilen bu uygulama ile tekne sahiplerine dijital rezervasyon imkanı oluşturuldu.

Mobil DERİA ile koylarda gelişigüzel çapa atma uygulamasına son verilerek teknelerin Mapa-Şamandıra Sistemlerinin bulunduğu lokasyonlara yönlendirilip bağlanması sağlandı. Bu uygulamayla Göcek'teki tekne trafiği ve kullanım-konaklama süreleri de standarda bağlandı.

Bir koyda en fazla 3 gün kalmak koşuluyla Fethiye, Dalaman koylarında toplam 11 gün konaklama kuralı hayata geçirildi. DERİA atık alım gemisi ile teknelere atık alma hizmeti ve deniz süpürgesi TÜÇA91 ile günlük temizlik devriyesi başlatıldı.

Koyların çevreci ve adaletli kullanımı için Bakanlığa bağlı DERİA kontrol ekipleri sahadaki devriyeleriyle bağlama düzeni ve sistem kullanımı kapasitesini takip altına aldı.

Halihazırda DERİA sistemiyle Göcek'te 14 palamar botu, 4 deniz denetim botu, 1 hizmet botu, 1 atık alım gemisi ve 1 deniz süpürgesi görev yapıyor.

- Yarın dip çamuru temizlenecek

Fethiye Körfezi'ni korumaya yönelik en önemli adım ise dip çamuru temizliği olacak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un yarın katılacağı törenle dip çamuru temizliği başlatılacak.

Akdeniz'in en büyük çevre seferberliği olacak bu proje kapsamında Körfez'de ortalama 2,7 metre yüksekliğe ulaşan, yaklaşık 600 hektar alanda birikmiş, 16 milyon 268 bin 925 metreküp dip çamuru TÜÇA'nın 2 dip tarama gemisi ile çıkarılacak.

Projenin tamamlanmasıyla birlikte Fethiye Körfezi'nde ortalama 3,4 metrelik derinlik sağlanması hedefleniyor.

Körfez'in dip kısmını tamamen kaplayan ve doğal yaşamı olumsuz şekilde etkileyen çamurun çıkarılmasıyla Fethiye Körfezi ekosisteminin doğal yapısına kavuşturulması sağlanacak.